Stan prawny na: 02.11.2026
Kiedy jednostka zaczyna korzystać z systemu w chmurze, informatyk albo pełnomocnik do spraw bezpieczeństwa informacji zadaje pytanie: jak to się ma do KRI? Krajowe Ramy Interoperacyjności to rozporządzenie, które od lat wyznacza minimalne wymagania dla systemów teleinformatycznych w administracji publicznej, w tym obowiązek prowadzenia systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji. Usługa chmurowa nie zwalnia jednostki z tych obowiązków. Zmienia natomiast to, jak je realizuje: część zadań przechodzi na dostawcę, a jednostka musi umieć wykazać, że to sprawdziła.
Ten artykuł pomaga przygotować listę pytań do dostawcy usługi SaaS i opisać usługę w dokumentacji bezpieczeństwa urzędu. Nie zastępuje audytu KRI ani opinii prawnej.
Czym są KRI i kogo dotyczą
Podstawą KRI jest ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Na jej podstawie Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych. Wymagania dotyczą podmiotów realizujących zadania publiczne, w tym gmin i ich jednostek.
Z punktu widzenia systemu rezerwacji najważniejsze są dwie grupy wymagań:
- bezpieczeństwo informacji - podmiot opracowuje, ustanawia, wdraża, monitoruje i doskonali system zarządzania bezpieczeństwem informacji;
- interoperacyjność - systemy mają umożliwiać wymianę danych w określonych formatach i współpracę z innymi systemami.
Usługa w chmurze w systemie zarządzania bezpieczeństwem
System zarządzania bezpieczeństwem informacji to nie dokument, tylko sposób działania: inwentaryzacja, analiza ryzyka, zasady dostępu, szkolenia, reagowanie na incydenty, kopie zapasowe, audyt. Usługa w chmurze wchodzi w każdy z tych elementów:
| Element systemu | Co oznacza dla usługi SaaS |
|---|---|
| Inwentaryzacja | Usługa jest w wykazie systemów, z właścicielem biznesowym w urzędzie i opisem przetwarzanych danych |
| Analiza ryzyka | Ryzyka po stronie dostawcy (awaria, wyciek, upadłość) i po stronie jednostki (konta, uprawnienia) |
| Umowy z podmiotami zewnętrznymi | Umowa z dostawcą zawiera wymagania bezpieczeństwa, a nie tylko cenę |
| Zarządzanie dostępem | Imienne konta, role, odbieranie dostępu po odejściu pracownika |
| Rozliczalność | Dziennik działań: kto, co i kiedy zmienił |
| Kopie zapasowe | Kto je robi, jak często, gdzie i czy da się je odtworzyć |
| Incydenty | Jak dostawca informuje jednostkę i w jakim terminie |
| Szkolenia | Pracownicy wiedzą, jak bezpiecznie korzystać z panelu |
| Audyt | Jednostka ma prawo do informacji i audytu u dostawcy |
Najczęstszy problem przy audycie KRI nie dotyczy samej chmury, tylko braku dokumentów: usługa działa, ale nikt nie wpisał jej do wykazu, nie ma analizy ryzyka, a umowa z dostawcą to faktura i regulamin ze strony internetowej.
Dziesięć obszarów do sprawdzenia u dostawcy
- Lokalizacja danych. Gdzie są serwery, kopie zapasowe i serwer poczty? Czy dane opuszczają Europejski Obszar Gospodarczy?
- Podwykonawcy. Lista dostawców infrastruktury i usług, z którymi pracuje dostawca, oraz tryb informowania o zmianach.
- Rozdzielenie danych jednostek. Jak dane jednej jednostki są oddzielone od danych innych klientów?
- Dostęp personelu dostawcy. Kto po stronie dostawcy ma dostęp do danych jednostki, jak jest zabezpieczony i czy jest rejestrowany?
- Uwierzytelnianie. Jak chronione są hasła, czy jest drugi składnik logowania, jak działają sesje?
- Dziennik działań. Czy system rejestruje zmiany danych i logowania? Jak długo przechowuje wpisy?
- Kopie zapasowe. Częstotliwość, szyfrowanie, retencja, testy odtworzenia.
- Incydenty. Termin i kanał powiadomienia jednostki, zakres informacji.
- Ciągłość działania. Co się dzieje przy awarii, jak długo trwa przywrócenie, czy dostawca ma plan ciągłości.
- Zakończenie umowy. Eksport danych, format, termin usunięcia danych i kopii.
Odpowiedzi warto dostać na piśmie, najlepiej jako załącznik do umowy powierzenia albo umowy o świadczenie usługi. O treści umowy powierzenia piszemy w artykule Umowa powierzenia przetwarzania danych w usłudze chmurowej.
Interoperacyjność: formaty i eksport danych
KRI wymagają, żeby dane w systemach publicznych dało się wymieniać w otwartych, opisanych formatach (załączniki do rozporządzenia). Dla systemu rezerwacji oznacza to przede wszystkim możliwość wyeksportowania danych, czyli niezależność od dostawcy.
Pytania praktyczne:
- w jakich formatach można pobrać raporty i dane (na przykład CSV, PDF);
- czy pełny eksport obejmuje dane, pliki i dokumenty;
- czy eksport jest dostępny także po zakończeniu umowy i przez jaki czas.
Co zostaje po stronie gminy
Model SaaS przenosi na dostawcę serwery, aktualizacje, kopie zapasowe i zabezpieczenia infrastruktury. Po stronie jednostki zostaje:
- wpis usługi do wykazu systemów i analiza ryzyka;
- nadawanie i odbieranie uprawnień pracownikom, bez wspólnych kont;
- regularny przegląd kont, na przykład raz na kwartał;
- bezpieczeństwo komputerów, z których pracownicy logują się do panelu;
- szkolenie pracowników i opiekunów obiektów;
- reagowanie na incydenty po stronie jednostki, na przykład zgubiony telefon z dostępem do poczty;
- nadzór nad dostawcą: przegląd umowy, informacje o zmianach podwykonawców, audyt.
Warto to zapisać w dokumentacji: „Usługa X, dostawca Y, właściciel w urzędzie Z, przegląd uprawnień co kwartał”. Audytor KRI zapyta właśnie o to.
Jak odpowiadamy na te pytania w ZAJMIJ.TO
Poniżej opisujemy zabezpieczenia usługi ZAJMIJ.TO w dwóch grupach.
Zabezpieczenia aplikacji:
- trzy role pracowników (administrator, kierownik, pracownik) z zakresem ograniczonym do przypisanych jednostek i obiektów;
- hasła przechowywane jako skrót bcrypt, czasowa blokada po pięciu nieudanych próbach logowania;
- drugi składnik logowania, który administrator jednostki może włączyć dla każdego konta: jednorazowy kod wysyłany e-mailem albo kod z aplikacji uwierzytelniającej;
- krótko ważne tokeny dostępu, rotacja tokenu odświeżającego i unieważnienie wszystkich sesji przy próbie jego ponownego użycia, z alertem e-mail;
- dziennik aktywności z informacją, kto, co i kiedy zmienił, wraz z adresem IP; wpisy starsze niż 90 dni są przenoszone do archiwum dziennika;
- raporty w CSV i potwierdzenia płatności w PDF.
Zabezpieczenia usługi abonamentowej:
- osobna baza danych i osobne konto bazodanowe dla każdej jednostki;
- codzienne, szyfrowane kopie zapasowe każdej jednostki poza serwerem aplikacji, co godzinę zapis zmian bazy (maksymalna utrata danych do 1 godziny) i cotygodniowy test odtworzenia;
- obowiązkowy drugi składnik logowania dla kont naszego zespołu i nieedytowalny dziennik wejść wsparcia na konto jednostki z powiadomieniem jej administratora;
- pełny eksport danych jednostki (baza danych, pliki, kluczowe zestawienia) przez link ważny 7 dni;
- powiadamianie jednostki o naruszeniu ochrony danych bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 24 godzin od jego stwierdzenia.
Lokalizację danych, listę podprzetwarzających i aktualny opis wszystkich zabezpieczeń podajemy na stronie bezpieczeństwo danych i RODO. Do dokumentacji systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji przygotowaliśmy pakiet KRI: skrót jest publiczny, a pełną wersję pobiera administrator jednostki w panelu, gdy abonament jest włączony i opłacony.
Źródła
- Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 maja 2024 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (Dz.U. 2024 poz. 773; zastąpiło rozporządzenie z 2012 r.).